Scheidsrechter Martin Rozema uit Leens floot zaterdag zijn 350e wedstrijd in het amateurvoetbal. Het zijn er eigenlijk al wat meer, maar bij de voetbalbond zijn ze kennelijk gek op ronde getallen. De arbiter werd in Roodeschool door zijn coach Roelf Folkersma uit Holwierde in het zonnetje gezet. Dat gebeurde voor de aftrap van de wedstrijd Corenos tegen Veendam 1894.

In een tijd waarin er steeds meer druk op de schouders van arbiters wordt gelegd, er steeds meer van hen wordt gevraagd en er een dreigend tekort heerst aan mensen die op zaterdag of zondag een duel in goede banen willen leiden, zijn mensen als Martin Rozema van onschatbare waarde. Hij begon in het seizoen 2010/2011 met het fluiten van wedstrijden voor de KNVB omdat hij als voetballer nooit een ‘hoogvlieger’ zou worden, zoals hij dat zelf omschrijft. ‘Eigenlijk moet ik nog verder terug, want het begon voor mij allemaal bij FC LEO in Leens. Swier Boneschansker vroeg me ooit om wat wedstrijden te fluiten tijdens een toernooi. Dat ging me eigenlijk best wel goed af. Ik heb toen later besloten om de scheidsrechter cursus te gaan doen.’ De eerste officiële wedstrijd die hij toebedeeld kreeg was het treffen tussen jeugdelftallen van Grijpskerk en Actief. Rozema kreeg de smaak te pakken en zegt dat hij er wel een kick van krijgt om twee elftallen te laten voetballen en te zorgen dat een en ander allemaal in goede banen wordt geleid.

Op de vraag waar een goede scheidsrechter aan moet voldoen, antwoordt de Leenster: ‘Hij moet communicatief vaardig zijn, uiteraard over een fit gestel beschikken en veel spelinzicht hebben. Wat dat betreft is het wel een voordeel dat ik zelf nog gevoetbald heb.’ Rozema laat teams graag voetballen, maar weet ook waar hij de lijn moet trekken die spelers beter niet kunnen overschrijden. ‘Vooraf geef ik meestal aan wat ik accepteer en dat het voor mij ook echt klaar is als ik dat zeg. Mijn grens ligt sowieso bij het roepen van het K-woord en aan mij zitten is helemaal uit den boze.’

De arbiter is in de afgelopen jaren zeker niet verschoond gebleven van situaties die niet op een veld thuis horen. De Leenster heeft zijn portie wat dat betreft wel gehad qua ongeregeldheden. Vorig jaar nog besloot hij een nacompetitiewedstrijd tussen Oosterparkers en VCG te staken, nadat de situatie voor hem te bedreigend was geworden. Een bekerduel tussen Veendam 1894 en Wildervank werd onderbroken omdat er van buiten het Veendammer stadion vuurwerk op het veld terecht kwam. De veiligheid van de mensen in het stadion kon niet langer worden gewaarborgd. ‘Enkele seizoenen geleden floot ik in Leeuwarden een wedstrijd in de eerste klasse met twee neutrale assistenten. Ik had de keeper van de thuisclub in de eerste helft geel gegeven. Vlak voor het einde van de tweede helft kreeg hij zijn tweede en moest hij er af. Hij kwam vervolgens op mij af en wilde me bij mijn keel grijpen. Ik heb toen besloten om de wedstrijd stil te leggen om iedereen een beetje af te laten koelen en uiteindelijk heb ik de wedstrijd toch nog tot een goed einde weten te brengen.’

Het incident deed wel wat met Rozema. Hij floot na het voorval een aantal weken niet meer omdat hem het plezier eigenlijk wel was afgenomen. ‘Ik had er toen helemaal geen zin meer in. Nadat alles een beetje was bezonken besloot ik dat het niet zo kon zijn dat een eenling de boel kon verzieken en mij m’n leukste hobby zou kunnen verpesten. Dat was voor mij ondenkbaar en dus heb ik alles weer langzaam opgebouwd en ben uiteindelijk weer begonnen. Ondanks dit incident is het tot op de dag van vandaag nog altijd hartstikke leuk om te mogen fluiten.’

De verharding in de maatschappij en de voetballerij baart Martin Rozema echter wel zorgen. ‘Het acceptatievermogen neemt af. Er wordt steeds meer afgegeven op de scheidsrechter en dat is een slechte zaak. Zonder die mensen kun je het voetbal wel vergeten. Als je momenteel ziet dat er veel jonge gasten aan de cursus beginnen, maar na een paar wedstrijden weer afhaken? Dat is een slecht teken. Het komt vooral omdat ze alle commentaren die ze krijgen niet aankunnen of omdat ze dat elke week niet willen meemaken.’

Ondanks alles geniet Rozema nog elk weekend als hij op het veld staat. ‘Het doet me goed als ik na negentig minuten kan zeggen dat er geen kaarten nodig zijn geweest om iedereen in het gareel te houden. Als de scheidsrechter wel aanwezig is, maar geen opvallende rol heeft gespeeld. Als men je na afloop een compliment geeft, al is het dan ook van de verliezende partij. Mijn wedstrijddag is pas echt geslaagd als iedereen weer gezond van het veld stapt. Dat we, ongeacht het resultaat, vooral niet vergeten dat voetbal maar een spelletje is en iedereen wel eens de fout in kan gaan.’

Zijn mooiste wedstrijd floot hij enkele jaren geleden. Het was een promotie/degradatieduel tussen VV Heeg en Fc Grootegast. ‘Ik weet nog dat het hemels mooi weer was. Eigenlijk veel te warm. Er waren zo’n beetje vijfhonderd liefhebbers op het duel afgekomen en het werd een echte finale. Alles zat er op en er aan. Gele kaarten, een rode kaart, twee doelpunten en strafschoppen. Na de reguliere speeltijd stond het 1-1 en ook in de verlenging werd niet gescoord. Het werd daarna een echte voetbalthriller waarbij er eenentwintig strafschoppen genomen moesten worden om een winnaar aan te kunnen wijzen. Dat werd uiteindelijk VV Heeg. Maar wat een middag was dat. Eentje om nooit meer te vergeten.’ Een favoriete club om te fluiten heeft hij niet, maar het valt Rozema wel op dat de accommodaties in Friesland altijd prima zijn en dat het fanatisme aan die kant van de grens een stuk groter is.

Iedere scheidsrechter heeft een goede coach nodig die hem van nuttige tips kan voorzien en er voor zorgt dat een fluitist altijd scherp blijft. Martin Rozema zegt die te hebben gevonden in Holwierder Roelf Folkersma. ‘Hij weet precies wat er wordt verlangd en vertelt dat ook gewoon. Ik ken hem al heel lang. Hoe ik bij hem terecht kwam? In het seizoen 2021/2022 stond in Eenrum de finale van de nacompetitie tussen Zeester en De Fivel op het programma. Daar moest nog een tweede assistent komen. De aftrap was om half drie, dus dat was wel even opschieten geblazen. Iedereen dacht dat ik te laat was gekomen, maar niemand had in de gaten dat ik pas een half uur voor het eerste flutsignaal door Roelf Folkersma was gebeld. Ik heb hem destijds meteen gevraagd of hij mijn coach wilde worden en hij stemde toe. Voor hem had ik iemand anders, maar met die persoon was de klik er niet. Roelf Folkersma is eerlijk, ik heb heel veel aan hem te danken gehad. Hij is een goede coach en een mooi mens.’

De Leenster hoopt dat hij nog wat jaren door kan gaan met het leiden van wedstrijden. ‘Hoe lang dat is? Geen idee, maar ook daarin trek ik een grens. Als ik merk dat de afstand tussen een spelsituatie en mij te groot wordt op het veld? Dan is het tijd om iets anders in het weekend te gaan doen.’

Zaterdagmiddag slaagde hij er niet in om een onopvallende rol te spelen. Dat was mede te danken aan zijn coach, want het duel in Roodeschool was een mijlpaal voor de onpartijdige. Hij hanteerde de scheidsrechtersfluit voor de 350e keer. En dat wilde men niet onopgemerkt voorbij laten gaan. De Leenster kreeg de felicitaties van zijn coach (zie foto) en voorzitter Bart Rogaar namens Corenos. Van beiden ontving de arbiter een presentje in de vorm van een bos bloemen en chocola. Het duel eindigde overigens in 1-1. Rozema oogde in het begin wat gespannen, maar floot verder goed.